Mobbing ve Psikolojik Taciz: İş Hayatında Hukuki Boyut
Mobbing; sistematik baskı, dışlama ve yıldırma politikalarıyla işçinin kişilik haklarının ihlalidir. Türk hukukunda doğrudan “mobbing” lafzı geçmese de kişilik hakkı ihlali ve işverenin sorumluluğu kapsamında değerlendirilir.
Mobbing Nedir?
- Sürekli eleştirilme,
- İş yükünün artırılması veya iş verilmemesi,
- İzolasyon, küçük düşürücü söz ve davranışlar,
- Haksız disiplin cezaları vb. uzun süreli psikolojik baskılar.
Mobbing tek seferlik olaylarla değil, süreklilik arz eden davranışlarla ortaya çıkar.
Mobbing’e Maruz Kalan İşçinin Hakları
- Haklı Fesih: İş Kanunu m.24/II uyarınca derhal fesih ve kıdem tazminatı.
- Manevi Tazminat: TBK m.58’e göre kişilik hakkı ihlali nedeniyle.
- Maddi Tazminat: Sağlık zararı veya gelir kaybı varsa.
- Koşulların Düzeltilmesi Talebi: İşverenin koruma yükümlülüğü kapsamında.
İşverenin Sorumlulukları
- Mobbing önleyici politika ve eğitimler,
- Şikâyet mekanizması ve tarafsız soruşturma,
- Yaptırım uygulama ve tekrarın önlenmesi.
Yargıtay Uygulamaları
- Sürekli küçümsenme, izolasyon ve gereksiz iş yükü mobbing kabul edilmektedir.
- Manevi tazminata hükmedilen kararlar mevcuttur.
Mobbing ciddi psikolojik ve hukuki sonuçlar doğurur. İşverenin önleyici tedbirleri ve işçinin hak bilinçliliği esastır.
