İş Sözleşmesinin Feshi ve Haklı Nedenler
İş sözleşmesinin sona ermesi önemli sonuçlar doğurur. Feshin haklı veya geçerli nedenlere dayanıp dayanmadığı kıdem, ihbar ve diğer hakları doğrudan etkiler.
İş Sözleşmesinin Feshi Nedir?
Taraflardan birinin sözleşmeyi sona erdirme iradesidir. İşçi veya işveren tarafından yapılabilir. Haklı nedenle derhal; geçerli nedenle bildirim süreleri içinde yapılır.
İşçinin Haklı Nedenle Fesih Halleri (İK m.24)
- Sağlık: İşin işçinin sağlığını tehdit etmesi veya önlem alınmaması.
- Ahlak ve İyi Niyet: Ücretin ödenmemesi, hakaret, cinsel taciz, mobbing.
- Zorlayıcı Sebepler: İşin bir haftadan fazla durması.
Bu hallerde kıdem tazminatı doğar; ihbar tazminatı doğmaz.
İşverenin Haklı Nedenle Fesih Halleri (İK m.25)
- Sağlık: Bulaşıcı hastalık vb.
- Ahlak ve İyi Niyet: Hırsızlık, hakaret, zarar verme, devamsızlık.
- Zorlayıcı Sebepler: Çalışmayı engelleyen olağanüstü durumlar.
Bu hallerde kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeden fesih mümkündür.
Geçerli Nedenle Fesih
- Yetersizlik/performans düşüklüğü,
- Ekonomik veya organizasyonel küçülme,
- İş/işyeri niteliğinin değişmesi.
İşveren bildirim sürelerine uymalı veya ihbar tazminatı ödemelidir. Kıdem şartı oluşmuşsa işçi kıdem tazminatı alabilir.
Fesih Bildirimi ve Şekil Şartları
- Yazılı yapılmalı, gerekçe açık ve somut belirtilmelidir.
- Disiplin yaptırımlarında savunma hakkı tanınmalıdır.
Yargıtay Uygulamaları
- Performans feshi için ölçülebilir, objektif kriterler aranır.
- Ücret ödenmemesi haklı fesih sebebidir.
- Devamsızlık fesihlerinde usule uygun tespit şarttır.
Fesih süreçlerinin hukuka uygun yönetilmesi, ilerideki uyuşmazlıkları ve tazminat risklerini azaltır.
